Uma-Kreda iha 10 Setembru realiza misa agradesimentu vizita Papa Francisco iha Tasi-tolu

DILI, HEADLINE

Selebrasaun misaun solene iha Tasi-tolu prezide husi Sua Santidade Papa Francisco, ne’ebé mak partisipa husi sarani sira husi territóriu nasionál inklui konvidadu sira, Kuarta (30/08/2025). Imajen TATOLI/António Daciparu

DILI, 30 Agostu 2025 (TATOLI)—Uma-kreda Katólika Timor-Leste liuhusi Dioseze Dili, sei realiza misa agradesimentu ba aniversáriu dahuluk vizita Papa Francisco mai Timor-Leste iha loron 10 Setembru 2025, iha tuku 18:00 lorokraik iha Tasi-tolu, Dili.

“Husu ita hotu nia prezensa partisipa misa,” Arsebispu Arkidioseze Metropolitana, Dili, Don Virgílio Kardeál bash Carmo, da Silva, hateten iha Aeroportu Internasionál Prezidente Nicolau Komoro, Sábadu ne’e.

Nia dehan, objetivu husi misa ne’e atu hanoin filafali vizita Papa Francisco mai Timor-Leste ne’ebé husik hela mensajen di’ak ba povu sarani Timor-Leste.

“Mai ita reza, hananu hamutuk nary hanoin filafali memória liuhusi liafuan ka mensajen sira ne’ebé Papa husik ona mai atu hametin liután fiar,” nia akresenta.

Antes ne’e, Papa Francisco halo vizita Apostólika iha Timor-Leste iha loron 09 to’o 11 Setembru 2024. Iha nia vizita ne’e mesajen di’ak sira ne’ebé husik hela ba timoroan atu hametin mak iha misa Tasi-tolu, iha 10 Setembru 2024 iha nia omília Papa dehan: “Ha’u mai la’ós tanba sándalu, maibé tanba povu”. Ida-ne’e mak hanesan liafuan murak nary domin ne’ebé hato’o husi Sua Santidade Papa Francisco.

“Maun-alin, inan-fetin sira. Ha’u hanoin hela saida maka Timór iha, ne’ebé di’ak liu? Ai-kameli? Peska? Buat ne’ebé di’ak liu, la’ós hirak ne’e? Buat ne’ebé di’ak liu maka ninia povu. Povu ida-ne’e, buat di’ak liu ne’ebé nia iha mak ninia labarik sira-nia hamnasa. No povu ida ne’ebé hanorin ninia labarik sira atu hamnasa, mak povu ida ne’ebé iha futuru”.

Notísia relevante : Aniversáriu dahuluk ba vizita Papa Francisco sei iha atividade vijília

Mesajen iha Tasi-tolu ne’e, papa mós bolu-atensaun ba timoroan sira atu kuidade nia kultura.

“Maibé, imi tenke atentu, tanba ema dehan mai ha’u katak iha imi-nia tasi-ibun balun, lafahek sira mai. Lafahek sira ne’ebé nani sai mai, bele tata forte liu fali duke ita imajina. Imi tenke atentu. Tenke atentu ba lafahek sira neʼebé hakarak muda imi-nia kultura, hakarak mudda imi-nia istória. Mantein fiél keta nary lalika besik ba lafahek sira-ne’e, tanba sira tata, nary tata maka’as,” nia fó hanoin.

Santu Padre mós dezeja dame ba timoroan hotu nary espera iha oan ne’ebé barak ba futuru.

“Ha’u dezeja ba imi dame. Ha’u dezeja atu imi kontinua iha oan barak ba nafatin. Espera katak povu ida-ne’e nia hamnasa mak sira-nia labarik sira”. Tau-matan ba imi-nia labarik sira, maibé tau-matan mós ba katuas nary ferik sira, tanba sira maka rai ida-ne’e nia memória”.

Iha vizita loron ikus nian, iha loron 11 Setembru 2024, Papa Francisco halo mós enkontru ho reprezentante foinsa’e hamutuk rihun 3 iha Sentru Konvesaun Dili (CCD, sigla portugés), ne’ebé husik nia mensajen ba foin-sa’e sira katak joven tenke sai autór ba dame. “Ha’u fó konsellu ba imi hotu. Dahuluk, kontinua halo barrullu barabarak nary daruak respeita nary rona ema ferik-katuas sira”, Papa dehan.

Hafoin ramata enkontru, iha loron ne’e kedas Santu Padre kontinua nia viajen pastorál bá Singapura ho vou Aero Dili iha tuku 12:25 husi Aeroportu Internasionál Nicolau Lobato hodi husik sarani sira hodi fó “Adeus” ikus nian ho matan-ween. Hafoin vizita Singapura, Papa Francisco filafali bá Roma-Itália.

Durante iha viajen bá Roma, Papa halo konferénsia imprensa nary iha aviaun laran nia hateten : “Ha’u-nia laran monu loos ba Timor-Leste”.

Hafoin nia vizita apostólika ne’e, iha loron 14 Fevereiru 2025, Papa Francisco sofre pneumonia bilaterál nary halo tratamentu saúde durante loron 38 iha Ospitál Gemelli, Roma. Iha loron 21 Abríl 2025 tuir oras vatikanu nian 07h35, Papa Francisco hakotu iis ho idade 88, mate tanba derrame serebrál, koma nary kardiorrespiratória mak para.

Jornalista     : Arminda Fonseca

Editora          : Julia Chatarina