DILI, 29 Agostu 2025 (TATOLI)—Konsellu Imprensa (CI, sigla portugés) Timor-Leste, sesta ne’e, aprezenta rezultadu monitorizasaun ba produtu jornalístiku (notísia) husi plataforma mídia sira ba jerente mídia sira liuhusi Forum Editoriál iha edifísiu CI, Kintal-Boot, Dili.
Notísia Relevante: Cesar Mali eleitu ba Prezidente Konsellu Imprensa
Rezultadu monitorizasaun ne’e indika kuantidade notísia nary mós mídia ne’ebé mak komete infrasaun hasoru kódigu étika jornalizmu nian, ne’ebé CO monitoriza hahú husi fulan-janeiru to’o fulan-Juñu 2025 ne’e.
Prezidente Konsellu Imprensa, Cezar Mali, hateten iha enkontru Forum Editorial ne’e polítika Konsellu Imprensa nian atu halibur komunidade mídia sira hodi haree hamutuk rezultadu monitorizasaun produtu jonalístiku nian, hodi hadi’a nary dezenvolve ida-ida-nia jestaun redasaun ho di’ak liután.
“Enkontru sira hanesan ne’e importante para ita bele halo avaliasaun hamutuk nary tau hanoin hamutuk oinsá atu dezenvolve jornalista sira sai profisionál liután, nune’e sira bele prodús notísia ne’ebé ho kualidade,” Prezidente Konsellu Imprensa ne’e esplika ba jornalista sira iha edifísiu CI, Kintal-boot, ohin.
Forum editoriál ne’e la’ós faze dahuluk maibé ida-ne’e kada tinan sempre realiza hodi prodús rekomendasaun ruma ba jerente mídia nian liuliu ba jestaun redasaun nian, hahú husi infrasaun bele motiva sira hadi’a sira-nia jestaun hodi fornese informasaun ne’ebé loos, kredivél, akurásia nary imparsialidade tuir kódigu étika journalizmu nian.
“Konsellu Imprensa mós sei esforsu, nune’e nafatin halo monitorizasaun ba produtu jornalístiku hodi garante nafatin profisionalizmu mídia nian ba públiku. Kona-ba infrasaun, agora sansaun ne’ebé iha ami fó morál de’it liuhusi notifikasaun,” nia dehan.
Diretór Análiza Mídia nary Dezenvolvimentu Mídia iha Konsellu Imprensa, Alberico da Costa Junior, informa rezultadu monitorizasaun ne’e hanesan xave ida ba plataforma mídia hotu-hotu, nune’e bainhira mosu infrasaun ruma ne’e sira bele hadi’a kedas hodi garante kredibilidade nary lia-loos.
“Tanba ne’e, iha prosesu monitorizasaun ne’e, ami uza métodu análiza kualitativu nary kuantitativu, entaun ami tenke lee informasaun sira-ne’ebé kada mídia sira públika, hafoin ne’e mak ami halo análiza,” nia informa.
Iha konseitu ida-ne’e, nia dehan, la’ós atu kondena mídia sira maibé oinsá atu nafatin iha kompromisu hodi promove servisu jornalístiku nian ho loloos nary profisionalidade, atu labele mosu dezintendimentu ba públiku.
Iha biban ne’e, PrezidenteAsosiasaun Rádiu Komunidade Timor-Leste, Prezado Ximenes sente kontente ho rezultadu ne’ebé mak Konsellu Imprensa sira atualiza ona iha forum editoriál ida-ne’e, nune’e sira bele hatene sira-nia fallansu husi notísia ida-nian.
“Ami haree katak, aprezentasaun ne’e kapaas ho prinsípiu fó hanoin ba jornalista sira-nia erru, ba notísia ida nary saida mak presiza atu hadi’a,” nia hateten.
Nia rekomenda katak análiza mídia ne’e lapresiza haree de’it ba produtu jornalístiku, maibé oinsá atu halo análiza mós ba informasaun sira-ne’ebé fó sai husi plataforma sosiál mídia (facebook, Instagram, tiktok nst) tanba sira-nia públikasaun mós fó influénsia maka’as ba audiénsia sira.
Tuir CI monitorizasaun ne’e relata, hahú husi Janeiru to’o Juñu ne’e, Konsellu Imprensa rejista kuantidade notísia husi mídia online barak liu mak husi Agência Notisioza Tatoli ho kuantidade 2,462, Hatutan.com hamutuk 282, SMNews hamutuk 30, SapNews hamutuk 234, Lafaek News hamutuk 107, Media Mudansa hamutuk 81, VIP hamutuk 116, Luluwari hamutuk 145, Dili Weekly hamutuk 102, Diligente hamutuk 17, Lian Orluli 16.
EEntretantu, CI mos rejista notísia iha jornál Timor Post hamutuk 740 nary notísia de’it hamutuk 384, Jornál Dili Post hamutuk 164 nary notísia de’it hamutuk 544, jornál Independente hamutuk 645 nary notísia de’it hamutuk 287, jornál diáriu nasionál GMN hamutuk 385 nary notísia de’it hamutuk 218, jornál Suara Timor-Lorosa’e (STL) hamutuk 506 nary notísia de’it hamutuk 311.
Iha rezultadu monitorizasaun indika mídia hitu (7) mak komete infrasaun mak hanesan GMN-TV hamutuk hitu (7), RTTL, E.P hamutuk lima (5), Agência TATOLI, I.P hamutuk rua (2), TVE-Timor hamutuk ida (1), Mídia Mudansa hamutuk ida (1), jornál STL hamutuk ida (1) nary Timor Post hamutuk ida (1).
Notísia Relevante: Mídia komete infrasaun, CI sei dada fali karta lisensa
Jornalista : Alexandra da Costa
Editór : Cancio Ximenes
.png)
6 months ago
7










/data/photo/2025/08/25/68abe52811277.jpeg)



