DILI, 04 Setembru 2025 (TATOLI)–Primeiru-Ministru (PM) Kay Rala Xanana Gusmão hateten Governu sei realiza konsulta públika online kona-ba polítika nary planu asaun ba ekonomia azúl iha semana oin.
Notísia Relevante: Governu sei halo konsulta públiku kona-ba ekonomia azul
“Iha 09 Setembru sei iha konsulta públika online kona-ba polítika nary planu asaun ba ekonomia azúl,” Xanana hateten ba jornalista sira iha Palásiu Prezidensiál Nicolau Lobato, Bairru Pite, kinta ne’e.
Konsulta públika ne’e hala’o online durante semana tolu nia laran nary iha ema ruma hakarak fó hanoin bele nary semana tolu liu tiha mak foin realiza fali konsulta públika footwear ida iha Dili ne’ebé sei akomula ema hotu atu halo diskusaun.
“Ita loke online, liu semana tolu hanesan ne’e mak ita realiza konsulta públika footwear ida iha Dili hodi akomula Autoridade Munisipál sira, Xefe Suku sira nary ema hotu mai para ita ko’alia kona-ba polítika nary planu asaun ekonomia azúl nian, sira bele komprende,” Xanana hateten.
Polítika ekonomia azúl Timor-Leste nian
Polítika ekonómika azúl Timor-Leste nian hakarak atu transforma modelu ekonómiku konvensionál ba ida-ne’ebé sustentável liuhosi protesaun nary jestaun ba ambiente tasi nian, ho foku ba sistema enerjia moos nary dezenvolvimentu setór sira-ne’ebé iha relasaun ho tasi ba kreximentu ekonómiku nary bem-estar sosiál, hanesan inkorpora ona iha programa sira husi Governu Konstitusionál da-sia (IX).
Polítika ekonomia azúl Timor-Leste nian mak mai konseitu nary objetivu sira mak hanesan;
Modelu Ekonómiku Joven:
Polítika ekonómika azúl hakarak muda hosi ekonomia konvensionál ba ekonomia ida-ne’ebé sustentável liu ne’ebé fó prioridade ba tasi.
Protesaun Ambientál:
Kompromisu ida ba protesaun ambientál tasi nian mak komponente xave ida hosi polítika ida-ne’e liuliu iha relasaun ho dezenvolvimentu sustentável.
Foka ba Sistema Enerjia Moos:
Atu atinje polítika ekonómika azul ida presiza hadi’a sistema enerjétiku, hodi lori ba utilizasaun enerjia ne’ebé moos nary sustentável liu.
Polítika ekonomia azúl Timor-Leste nian ho ninia iisiativa nary implementasaun sira mak hanesan;
Programa Governu Konstitusionál ba da-IX:
Polítika ekonómika azúl hanesan kompromisu ida husi IX Governu Konstitusionál iha Timor-Leste, hodi hatudu kompromisu Governu nian atu implementa konseitu ida-ne’e.
Alerta ba Programa: Governu lansa ona programa sira-ne’ebé iha relasaun ho ekonomia azul iha rejiaun oioin hanesan iha Munisípiu Aileu, ne’ebé simbolikamente marka pasu dahuluk iha implementasaun.
Partisipasaun Multi-Parte Interesada:
Iha implementasaun programa ida-ne’e, Governu kolabora ho parte interresada oioin, inklui sosiedade sivíl, Governu rejionál sira nary komunidade lokál sira, hanesan evidénsia husi atividade sira iha Aileu.
Ezemplu Atividade sira
Serimónia lansamentu programa iha Aileu iha Juñu 2025 envolve liberta ikan ba lagoa, halibur produtu lokál nary kuda ai-horis, reflete abordajen olístiku ida ba ekonomia azul.
Atividade hirak ne’e mós ho objetivu atu hasa’e koñesimentu públiku kona-ba importánsia tasi nian ba Timor-Leste, ho lema “Ha’u-nia Tasi! Ha’u-nia Timor!”
Notísia Relevante: Governu lansa kampaña sensibilizasaun ekonomia azul nary prezervasaun ambientál iha Aileu
Jornalista : Hortencio Sanchez
Editr : Cancio Ximenes
.png)
6 months ago
5










/data/photo/2025/08/25/68abe52811277.jpeg)



